Chua co phan hoi

Khép lại festival các trường sân khấu quốc tế: Một thế mạnh chưa thành sức mạnh

VĂN BẢY
Thể thao & Văn hóa 12/09/2013

 

Từ ngày 5 đến 10-9-2013, tại TPHCM, Trung tâm Đào tạo chuyên nghiệp và giao lưu quốc tế ngành sân khấu biểu diễn thuộc Công ty TNHH Mỹ Phát phối hợp với Cơ quan đại diện Bộ VH-TT-DL tại TPHCM, Hội Sân khấu TP, Trường Trung cấp Múa TP và Nhà hát kịch Sân khấu nhỏ 5B Võ Văn Tần tổ chức Festival các trường sân khấu quốc tế lần thứ I năm 2013 – khu vực châu Á – Thái Bình Dương

Vừa kết thúc tại TP.HCM, Festival các trường sân khấu quốc tế lần thứ nhất – Khu vực châu Á Thái Bình Dương với sự tham dự của đại diện 10 quốc gia đã để lại nhiều ấn tượng và bài học sát sườn cho giới làm nghề.

“Festival đã tạo ấn tượng sâu sắc, hữu ích không chỉ cho các nhà hoạch định chính sách, quản lý đào tạo, các giảng viên… mà còn là niềm cảm hứng đặc biệt sâu rộng, nhiều cung bậc cảm xúc cho các sinh viên trẻ, những người sẽ sáng tạo nên diện mạo của sân khấu tương lai”, ông Lê Văn Hùng (Giám đốc CQĐD Bộ VH,TT&DL tại TP.HCM) phát biểu.

Vở Supata Drupadi đến từ Viện Nghệ thuật Yogyakarta, diễn bằng 4 ngôn ngữ thiểu số, ngay cả người Indonesia cũng không dễ nắm bắt. Đây là cách ẩn dụ độc đáo của họ về mối quan hệ giữa sân khấu dân tộc với thế giới phẳng ngày nay

Nhiều cung bậc
Điểm chung, cũng có lẽ là niềm hạnh phúc của BTC chính là việc những bạn trẻ từ 15 trường đào tạo sân khấu và kịch nghệ chuyên nghiệp đã cho thấy sự nghiêm túc, say mê nghề của mình. Tuy còn đang học, nhưng sinh viên đến từ Hàn Quốc, Trung Quốc, Indonesia, Thái Lan… đã cho thấy sự khổ luyện chính là đẳng cấp, là thành quả.

Tổng giám đốc Học viện Sân khấu thế giới (ITI) của UNESCO là Tobias Biancone rất thẳng thắn trước khi khẳng định: “Một bữa tiệc của giác quan, của đa dạng văn hóa, của sự sáng tạo từ những sinh viên và diễn viên trẻ. Khi khởi hành từ Paris, tôi đã không thể tưởng tượng được về hành trình tuyệt vời, khó gặp này”.

Điểm lý thú thứ hai, đó là cách chia sẻ những dị biệt văn hóa. Rõ ràng có sự khác nhau về triết lý sân khấu của Singapore, Trung Quốc, Hàn Quốc, Malyasia, Mông Cổ, Philippines, Thái Lan, Việt Nam… nên đây là dịp để mỗi nước đưa ra tiếng nói của mình. Chính sự dị biệt này làm nên bản sắc của sân khấu khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Phải thấy là hiếm có dịp để 100 sinh viên đối thoại và rút tỉa kinh nghiệm, nên trong gần một tuần, lịch làm việc đã dày đặc cho sáng, chiều, tối. Và vì không có tính chất thi thố nên các trường đã khá vô tư trong việc thể hiện và học hỏi lẫn nhau.

Và đầy thách thức
Điểm quan trọng nhất là cách bắc nhịp cầu quá khứ với đương đại, thông qua 10 vở diễn, nước nào cũng cho thấy mối ưu tư của mình. Những vở kịch khá hiện đại của Singapore, Hàn Quốc hay một đại diện của Việt Nam vẫn không chạy trốn được điều này. Đây là một thế mạnh khó phủ nhận của sân khấu châu Á.

Dù thiếu Nhật Bản, Ấn Độ… – những nước có nền sân khấu đặc sắc – nhưng festival cũng đã cho thấy được truyền thống sân khấu lâu đời của khu vực này. “Giá trị quan trọng nhất mà festival muốn đạt tới chính là thái độ biết tri ân, kế thừa và phát triển các giá trị văn hóa bản địa, truyền thống của mỗi dân tộc, là việc tôn trọng sự khác biệt giữa mỗi chúng ta, là sự kết nối các tài năng sân khấu của các giảng viên và sinh viên trong khu vực”, tổng đạo diễn Lê Quý Dương chia sẻ.

Thế nhưng cũng thông qua việc giao lưu này, các trường đã trực tiếp hoặc gián tiếp bày tỏ mối băn khoăn về chính truyền thống dài lâu của mình. “Muốn đổi mới, chúng tôi buộc phải lội ngược về truyền thống để tìm ra lối đi, điều này thật không dễ dàng. Đó là chưa nói, làm thế nào để kết nối thành công với khán giả ngày nay”, một giảng viên của Viện Nghệ thuật Yogyakarta, Indonesia cho biết.

Chính ông Tobias Biancone cũng xác nhận điều này, khi mà nhiều thập niên vừa qua, UNESCO đã chứng kiến rất nhiều giá trị sân khấu truyền thống trên thế giới bị mai một. Nên quan điểm của ông là phải dựa chính vào giáo dục và các festival dạng này, nơi bắt buộc phải lấy truyền thống làm bài học và niềm tự hào của mình.

“Một nền kịch nghệ không có truyền thống thì không có sức sống, chẳng có gì đáng bàn, nhưng để gìn giữ và phát huy được thì thật khó khăn. Đúng là mâu thuẫn lớn, khi mà một thế mạnh chưa thể thành sức mạnh” – GS Zhao Qun của Học viện Sân khấu Thượng Hải nói.

Các bài liên quan

Nhận xét của bạn